ชาวไทขาว

           ชาวไทขาว หรือไทจั๋ง หรือไทด่อน คือ กลุ่มชาติพันธุ์ไตกลุ่มหนึ่ง โดยจำแนกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ คือ ไทขาวกลุ่มเมืองเหนือ และไทขาวกลุ่มเมืองใต้ ปัจจุบันชาวไทขาวตั้งถิ่นฐานอยู่บริเวณภาคเหนือของเวียดนามและภาคใต้ของจีน ชาวไทขาวเริ่มอพยพมาจากเวียดนามใต้ ซึ่งอยู่ใกล้กับประเทศกัมพูชาในราวปี พ.ศ. 2497 แถบอำเภอตุงเงีย จังหวัดด๋าราด มีประชากรประมาณ 2,000 คน อพยพมาอยู่บริเวณพรมแดนเวียดนามกับจีนและพรมแดนเวียดนามกับลาวตั้งแต่สองฝั่งที่ราบลุ่มแม่น้ำดำมีถิ่นฐานปัจจุบันบริเวณภาคเหนือของเวียดนาม ตั้งแต่บริเวณพรมแดนแม่น้ำดำจนจรดอำเภอเมืองมุ่นหรือไมโจว จังหวัดหัวบิงห์ ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศเวียดนาม 

           จากการสำรวจข้อมูลจากนักวิชาการพบว่า กลุ่มไทขาวมีภาษา ประวัติศาสตร์ และวิถีชีวิตที่คล้ายคลึงกับกลุ่มชาติพันธุ์ไตกลุ่มอื่น เช่น ตำนานความเชื่อ ลักษณะครอบครัวเป็นครอบครัวเดี่ยว ดำรงชีพด้วยการทำนาดำ และปลูกพืชไร่ เป็นต้น แต่ในขณะเดียวกันในความคล้ายคลึงนั้น กลุ่มชาติพันธุ์ไทขาวก็มีอัตลักษณ์ของประเพณีและวิถีชีวิต ซึ่งแตกต่างออกไปจากกลุ่มชาติพันธุ์ไตกลุ่มอื่น เช่น ลักษณะของภาษาและตัวอักษรถึงแม้ว่ามีลักษณะการเขียนตัวอักษรที่คล้ายคลึงกับตัวอักษรของไทสยาม แต่ระบบการเขียนคำในประโยคกลับเขียนแยกเป็นคำ ๆ จากอิทธิพลของภาษาเวียดนามและภาษาอังกฤษ นอกจากนี้ชาวไทขาวยังได้รับอิทธิพลทางพระพุทธศาสนาน้อยเมื่อเทียบกับชาติพันธุ์ไทกลุ่มอื่น สะท้อนจากค่านิยมการนับถือผี รวมถึงธรรมเนียมการปลงศพของชาวบ้านที่นิยมใช้การฝังศพ